«ارشد بدون کنکور» یعنی پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان: دانشجوی ممتاز کارشناسی، بدون شرکت در کنکور، در ارشد پذیرفته میشود. برای خیلی از دانشجوهای کامپیوتر، این مسیر اولین گزینه است؛ ولی شرایطش دقیق است و ظرفیتش محدود. این مطلب شرایط را از متن آییننامه خلاصه میکند.
مبنا: آییننامهٔ پذیرش بدون آزمون استعدادهای درخشان در مقطع کارشناسی ارشد، مصوب جلسهٔ ۷۸ شورای هدایت استعدادهای درخشان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در تاریخ ۱۴۰۱/۷/۳۰، که برای پذیرشهای سال تحصیلی ۱۴۰۲–۱۴۰۳ به بعد اجرا میشود. هر دانشگاه هم اطلاعیه و شرایط تکمیلی خودش را دارد؛ ملاک نهایی همان اطلاعیه است.
چه کسی واجد شرایط است؟
- بعد از ۶ نیمسال تحصیلی و گذراندن دستکم سهچهارم واحدهای دوره، از نظر میانگین کل جزو ۲۰ درصد برتر دانشجویان همرشته و همورودی خودت باشی.
- حداکثر در ۸ نیمسال فارغالتحصیل شوی. آییننامه برای چند حالت خاص، مثل دورههای همزمان یا کارآموزی، سقف را تا ۹ یا ۱۰ نیمسال بالا میبرد.
- از این امتیاز فقط یک بار و فقط برای سال تحصیلی بلافاصله بعد از فارغالتحصیلی میشود استفاده کرد.
- پذیرش فقط در رشتههایی است که گروه آموزشی مرتبط با رشتهٔ کارشناسیات تشخیص دهد.
- شرایط اختصاصی دانشگاه مقصد را هم باید داشته باشی.
«۲۰ درصد برتر» یعنی رتبهات در میان همورودیهای رشتهٔ خودت در دانشگاه خودت، نه یک معدل ثابت. پس معدل لازم از دانشگاهی به دانشگاه دیگر و از ورودیای به ورودی دیگر فرق میکند.
ظرفیت چقدر است؟
| دوره | سقف ظرفیت بدون آزمون | سهم دانشگاه خودت | سهم دانشگاههای دیگر |
|---|---|---|---|
| روزانه | ۴۰ درصد ظرفیت پذیرش با آزمون در هر کد رشتهمحل | دوسوم | یکسوم |
| دورههای غیرروزانه | ۱۰ درصد ظرفیت پذیرش با آزمون | — | — |
یعنی دانشجوی ممتاز یک دانشگاه برای رشتهمحلهای دانشگاه خودش شانس بیشتری دارد، ولی درخواست برای دانشگاههای دیگر هم ممکن است. دانشگاههای پرطرفدار معمولاً متقاضی خیلی بیشتری از این ظرفیت دارند و شرایط تکمیلی، مثل مصاحبه یا امتیاز پژوهشی، اضافه میکنند.
بهجز این، آییننامه برای برگزیدگان المپیاد علمی دانشجویی هم راه جداگانهای گذاشته است: دانشگاه اختیار دارد نفرات اول تا پانزدهم نهایی المپیادهای علمی دانشجویی را در همان رشته یا رشتههای مرتبط بپذیرد.
زمانبندی و ثبتنام
هر دانشگاه زمان ثبتنام بدون آزمون را در اطلاعیهٔ خودش اعلام میکند و این زمانها با هم یکی نیستند. اگر در ۱۴۰۵ ترم هفتمی هستی، از همین حالا سایت معاونت آموزشی دانشگاههایی را که میخواهی دنبال کن و مدارکت را آماده نگه دار: کارنامهٔ ریز نمرات، گواهی رتبه در میان همورودیها و سوابق پژوهشی اگر داری.
چرا کنکور را هم جدی بگیری؟
- ظرفیت بدون آزمون محدود است و در دانشگاههای پرطرفدار رقابت برایش زیاد است؛ واجد شرایط بودن به معنای پذیرش نیست.
- اگر در دانشگاه دیگری پذیرفته نشوی، کنکور تنها راه رسیدن به رشتهمحلهای بهتر است.
- معدل در کنکور هم اثر دارد: در کارنامههای ارشد کامپیوتر ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵، هر یک نمره معدل رتبه را حدود ۱۰ درصد بهتر کرده بود. پس معدل خوبی که برای استعداد درخشان ساختهای، در کنکور هم به کارت میآید.
- کنکور ارشد ۱۴۰۶ در اردیبهشت برگزار میشود؛ ثبتنام آذر است. قواعد همزمانی ثبتنام کنکور و پذیرش بدون آزمون را در اطلاعیهٔ دانشگاه و دفترچهٔ سنجش بخوان.
پرسشهای پرتکرار
شرایط استعداد درخشان ارشد چیست؟
طبق آییننامهٔ مصوب ۱۴۰۱: بعد از ۶ نیمسال و گذراندن سهچهارم واحدها، جزو ۲۰ درصد برتر همرشتهایها و همورودیهایت از نظر معدل کل باشی و حداکثر در ۸ نیمسال فارغالتحصیل شوی. امتیاز فقط یک بار و برای سال تحصیلی بلافاصله بعد از فارغالتحصیلی است.
ظرفیت ارشد بدون کنکور چقدر است؟
در دورهٔ روزانه حداکثر ۴۰ درصد ظرفیت پذیرش با آزمون در هر کد رشتهمحل، که دوسومش به دانشآموختگان همان دانشگاه و یکسومش به دانشگاههای دیگر میرسد. در دورههای غیرروزانه حداکثر ۱۰ درصد.
میتوانم با استعداد درخشان در دانشگاه دیگری قبول شوم؟
بله؛ یکسوم ظرفیت روزانهٔ بدون آزمون برای دانشآموختگان دانشگاههای دیگر است. ولی هر دانشگاه شرایط تکمیلی خودش را دارد و رقابت برای دانشگاههای پرطرفدار زیاد است.
اگر در ۸ نیمسال فارغالتحصیل نشوم چه؟
سقف اصلی ۸ نیمسال است و آییننامه فقط برای حالتهای خاصی مثل دورههای همزمان یا کارآموزی آن را تا ۹ یا ۱۰ نیمسال بالا میبرد. برای وضعیت خودت، اطلاعیهٔ دانشگاه مقصد را بخوان.
قدم بعدی
اگر مطمئن نیستی جزو ۲۰ درصد برتر میشوی یا نه، یا میخواهی همزمان برای کنکور آماده شوی، در مشاوره برنامهای میچینیم که هر دو مسیر را با هم جلو ببرد.
منابع این مطلب
- قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشورسامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران · بررسی ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ · قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی
چارچوب قانونی پذیرش در تحصیلات تکمیلی؛ جزئیات پذیرش بدون آزمون از آییننامهٔ مصوب ۱۴۰۱/۷/۳۰ وزارت علوم
سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران — قانون سنجش و پذیرش دانشجو در دورههای تحصیلات تکمیلی در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور