«معدل چقدر در کنکور ارشد اثر دارد؟» هر سال از پرجستوجوترین سؤالهاست و جوابها معمولاً یک درصد کلی است. ما سؤال را از طرف دیگر جواب دادیم: کارنامههایی را که درصدهای تقریباً یکسان و معدل متفاوت داشتند کنار هم گذاشتیم و دیدیم رتبهشان چقدر فرق کرده است.
این مطلب قاعدهٔ رسمی اعمال معدل را بازگو نمیکند؛ ملاک آن، دفترچهٔ راهنمای سازمان سنجش در سال آزمون است. چیزی که اینجا میبینی اثر واقعی معدل روی رتبهٔ کارنامه است. معدل هر کارنامه همان معدلی است که در خود کارنامه آمده است.
داده: ۱٬۹۲۸ کارنامهٔ ارشد مهندسی کامپیوتر (مجموعهٔ ۱۲۷۷) از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ در سهمیهٔ آزاد و ۵٪، از کارنامههایی که داوطلبها منتشر کردهاند و کارنامههای شاگردهای کلاس. هر کارنامه یک بار شمرده شده است.
یک نمره معدل چند درصد میانگین وزنی میارزد؟
رتبهٔ هر کد از میانگین وزنی درصدها ساخته میشود. از کارنامهها حساب کردیم یک نمره معدل بیشتر، به اندازهٔ چند واحد میانگین وزنی بیشتر رتبه را بهتر کرده است. بازهٔ داخل پرانتز نشان میدهد اگر نمونه کمی فرق میکرد، عدد چقدر جابهجا میشد:
| سال | سهمیهٔ آزاد | سهمیهٔ ۵٪ |
|---|---|---|
| ۱۴۰۰ | ۰٫۷۰ (۰٫۶۰ تا ۰٫۷۵) | ۰٫۶۵ (۰٫۳۰ تا ۰٫۶۵) |
| ۱۴۰۱ | ۰٫۷۰ (۰٫۶۵ تا ۰٫۷۵) | ۰٫۷۰ (۰٫۶۵ تا ۰٫۸۰) |
| ۱۴۰۲ | ۰٫۹۰ (۰٫۸۵ تا ۰٫۹۰) | ۰٫۸۵ (۰٫۸۰ تا ۰٫۹۵) |
| ۱۴۰۳ | ۰٫۶۰ (۰٫۵۵ تا ۰٫۶۰) | ۰٫۶۵ (۰٫۶۵ تا ۰٫۷۰) |
| ۱۴۰۴ | ۰٫۹۰ (۰٫۸۵ تا ۰٫۹۰) | ۰٫۷۰ (۰٫۶۵ تا ۰٫۸۰) |
| ۱۴۰۵ | ۰٫۸۵ (۰٫۷۵ تا ۰٫۹۵) | داده کافی نیست |
یعنی در همهٔ سالها یک نمره معدل بین ۰٫۶ تا ۰٫۹ واحد میانگین وزنی ارزش داشت و در سهمیهٔ آزاد و ۵٪ تقریباً یکسان بود. عدد ۱۴۰۵ از ۷۴ کارنامه است و بیشتر مال رتبههای خوب؛ بازهاش هم پهنتر است.
به زبان رتبه: حدود ۱۰ درصد برای هر نمره
با مدل ابزار تخمین رتبه، برای هر کارنامه حساب کردیم اگر معدلش یک نمره بیشتر بود، رتبهاش چه میشد. میانهٔ نسبت رتبهٔ جدید به رتبهٔ قبلی در همهٔ سالها بین ۰٫۸۸ و ۰٫۹۳ بود؛ یعنی حدود ۷ تا ۱۲ درصد رتبهٔ بهتر، در رتبههای زیر ۱۰۰ همانقدر که در رتبههای بالای ۱۰۰۰.
پس دو داوطلب با درصدهای یکسان، یکی با معدل ۱۷ و دیگری با معدل ۱۹، معمولاً حدود ۲۰ درصد رتبهٔ متفاوت میگیرند: مثلاً ۲۰۰ در برابر حدود ۱۶۰.
همین را بدون هیچ مدلی هم میشود دید. کارنامههای کد هوش مصنوعی را که میانگین وزنیشان در یک بازهٔ ۵ واحدی بود، به دو گروه معدل ۱۸٫۵ به بالا و زیر ۱۷ تقسیم کردیم:
| سال و بازهٔ میانگین وزنی | میانهٔ رتبه با معدل ۱۸٫۵ به بالا | میانهٔ رتبه با معدل زیر ۱۷ |
|---|---|---|
| ۱۴۰۳، میانگین ۲۰ تا ۲۵ | ۳۵۴ | ۴۵۱ |
| ۱۴۰۳، میانگین ۲۵ تا ۳۰ | ۲۲۷ | ۲۴۴ |
| ۱۴۰۳، میانگین ۳۰ تا ۳۵ | ۱۲۱ | ۱۸۱ |
| ۱۴۰۴، میانگین ۲۰ تا ۲۵ | ۶۸۰ | ۸۷۵ |
| ۱۴۰۴، میانگین ۲۵ تا ۳۰ | ۴۸۱ | ۶۶۵ |
| ۱۴۰۴، میانگین ۳۰ تا ۳۵ | ۳۱۰ | ۴۲۸ |
| ۱۴۰۴، میانگین ۳۵ تا ۴۰ | ۱۵۴ | ۲۳۳ |
در هر هفت ردیف، گروه معدل بالا رتبهٔ بهتری داشته است. اندازهٔ فاصله از ردیفی به ردیف دیگر فرق میکند، چون داخل هر بازه هم میانگینها کاملاً یکسان نیستند.
به زبان تست: یک نمره معدل برابر یک تست ریاضی
با تعداد تستهای ۱۴۰۴ و ضرایب کدها، هر تست درست اینقدر میانگین وزنی را بالا میبرد: یک تست ریاضی حدود ۰٫۶۷ واحد، یک تست زبان حدود ۰٫۲۷ واحد، و در کدهای هوش مصنوعی و نرمافزار یک تست دادهساختار و الگوریتم و هوش حدود ۱٫۳ واحد. با ارزش ۰٫۶ تا ۰٫۹ واحد برای هر نمره معدل:
- یک نمره معدل ≈ یک تست درست ریاضی
- یک نمره معدل ≈ دو تا سه تست درست زبان
- یک نمره معدل ≈ نصف تا دوسوم یک تست درست دادهساختار و الگوریتم
این همارزیها برای تست درست بدون غلط اضافه است؛ هر سه غلط یک تست درست را خنثی میکند. و برای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ است؛ ضرایب ۱۴۰۶ فرق دارد و اثر معدل را بعد از کنکور ۱۴۰۶ دوباره اندازه میگیریم.
رتبههای خوب چه معدلی داشتند؟
| گروه رتبه (سهمیهٔ آزاد) | تعداد کارنامه | میانهٔ معدل | نیمهٔ وسط | معدل زیر ۱۶ | معدل ۱۹ به بالا |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱ تا ۱۰۰ | ۲۷۲ | ۱۸٫۴ | ۱۷٫۱ تا ۱۹٫۵ | ۸٪ | ۳۶٪ |
| ۱۰۱ تا ۱۰۰۰ | ۹۰۰ | ۱۷٫۶ | ۱۶٫۵ تا ۱۸٫۶ | ۱۶٪ | ۱۸٪ |
| بالای ۱۰۰۰ | ۳۱۸ | ۱۷٫۳ | ۱۶٫۲ تا ۱۸٫۴ | ۲۰٪ | ۱۵٪ |
رتبههای زیر ۱۰۰ معدل بالاتری داشتند، ولی این فقط اثر معدل نیست: کسی که در دانشگاه درسخوانتر بوده، معمولاً در کنکور هم درصد بهتری میآورد. نکتهٔ مهمتر ستون چهارم است: ۸ درصد رتبههای زیر ۱۰۰ معدل زیر ۱۶ داشتند.
از این عددها چه نتیجهای بگیری؟
- اگر فارغالتحصیلی، معدلت عوض نمیشود؛ فقط بدان برای همان رتبه به چند تست بیشتر یا کمتر نیاز داری. با معدل ۱۶، حدود دو تا سه تست ریاضی بیشتر از کسی با معدل ۱۸ لازم داری.
- اگر دانشجوی سال آخری، بالا بردن معدل ارزش دارد، ولی حسابش را بکن: نیم نمره معدل تقریباً نصف یک تست ریاضی است. اگر همان وقت در کنکور چند تست درست بیشتر میآورد، اولویت با کنکور است.
- معدل پایین مانع رتبهٔ خوب نیست، فقط هدف درصدیات را کمی بالاتر میبرد.
- در ابزار تخمین رتبه معدلت را یک نمره بالا و پایین کن تا اثرش را روی رتبهٔ هر کد ببینی.
پرسشهای پرتکرار
معدل چند درصد در کنکور ارشد اثر دارد؟
قاعدهٔ رسمی را سازمان سنجش در دفترچهٔ راهنمای هر سال اعلام میکند. چیزی که در کارنامههای ارشد مهندسی کامپیوتر ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ دیده میشود این است: هر یک نمره معدل رتبه را حدود ۱۰ درصد بهتر کرده و همارز حدود یک تست درست ریاضی بوده است.
با معدل پایین میشود رتبهٔ زیر ۱۰۰ آورد؟
بله. از ۲۷۲ رتبهٔ زیر ۱۰۰ سهمیهٔ آزاد در این سالها، ۸ درصد معدل زیر ۱۶ داشتند. معدل پایین یعنی باید چند تست بیشتر بزنی: از معدل ۱۸ تا ۱۶، دو نمره فاصله همارز حدود دو تا سه تست درست ریاضی است.
اثر معدل در سهمیهٔ ۵٪ هم همین است؟
تقریباً بله. در سهمیهٔ ۵٪ هم هر نمره معدل بین ۰٫۶۵ تا ۰٫۸۵ واحد میانگین وزنی ارزش داشت و رتبه را حدود ۸ تا ۱۱ درصد بهتر میکرد.
اثر معدل برای رتبههای خوب بیشتر است یا رتبههای پایین؟
به نسبت، تقریباً یکسان است: یک نمره معدل در رتبههای زیر ۱۰۰ و در رتبههای بالای ۱۰۰۰ هر دو حدود ۱۰ درصد رتبه را جابهجا کرده است. به عدد مطلق، در رتبههای بالاتر جابهجایی بیشتر است؛ ۱۰ درصدِ رتبهٔ ۲۰۰۰ یعنی حدود ۲۰۰ رتبه.
قدم بعدی
اگر میخواهی بدانی با معدل و درصدهای فعلیات کدام رشتهمحل واقعبینانه است، درصدهای آزمونهایت را در ابزار تخمین رتبه بزن یا در مشاوره با هم بررسیاش کنیم.
منابع این مطلب
- کانال اصلی کنکور کامپیوترkunkurcomputer · بررسی ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ · فایلهای کارنامهٔ ارشد مهندسی کامپیوتر ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ کانال Konkur_answer و کارنامههای عمومی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵؛ فقط آمار تجمیعی
اثر معدل، میانهها و شمارشهای این مطلب از ۱٬۹۲۸ کارنامهٔ سهمیهٔ آزاد و ۵٪
کنکور کامپیوتر — کانال اصلی کنکور کامپیوتر