با پایهٔ ضعیف از کجا شروع کنم؟ چهار هفتهٔ اول کنکور ارشد کامپیوتر

پایهٔ ضعیف تو از کدام نوع است؟

بیشتر آدم‌ها ترکیبی از دو سه ردیف این جدول‌اند. مهم این است که ردیف خودت را بدانی، چون جواب «از کجا شروع کنم» از همین‌جا درمی‌آید، نه از برنامهٔ رتبه‌های سال قبل.

سه درسی که اول شروع می‌کنی

برای کسی که پایه ندارد، شروع هم‌زمان همهٔ درس‌ها حس پیشرفت می‌دهد ولی ده کار نیمه‌تمام می‌سازد. به‌جایش درس‌ها را در سه سبد بگذار و از هر سبد فقط یکی بردار.

چرا برنامه‌نویسی ستون است؟ در ۱۴۰۶ «مبانی کامپیوتر و برنامه‌سازی» خودش در بستهٔ تخصصی ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ آمده که ضریب ۴ دارد، و از آن مهم‌تر، ساختمان داده و الگوریتم بدون آن ساخته نمی‌شود. اگر مجموعه‌ات ۱۲۰۹ (علوم کامپیوتر) است، سهم ریاضی را بیشتر کن؛ ولی منطق انتخاب همین است.

چهار هفتهٔ اول، هفته به هفته

این جدول برای این نیست که عیناً اجرایش کنی؛ برای این است که آخر هر هفته بدانی باید چه چیزی را بتوانی نشان بدهی. اگر نتوانستی، هفتهٔ بعد را روی همان بخش بگذار، نه روی بخش تازه.

مثلاً فرض کن سه سال است کارشناسی نرم‌افزار را تمام کرده‌ای و سر کار رفته‌ای. احتمالاً ضعفت «ندانستن» نیست، «فراموشی» است. تو لازم نیست برنامه‌نویسی را از حلقه شروع کنی؛ هفتهٔ اول را با تست‌های سادهٔ همین مباحث شروع کن و فقط جایی که گیر کردی، عقب برو. برای تو چهار هفته شاید دو هفته شود. ولی برای کسی که از رشتهٔ دیگری آمده، همین جدول حتی ممکن است شش هفته طول بکشد، و این اشکالی ندارد.

ساعت مطالعه را از روز ایدئال ننویس

بیشتر برنامه‌ها روز اول شکست می‌خورند، چون روی «روزی هشت ساعت» نوشته شده‌اند در حالی که آدم واقعاً سه ساعت وقت دارد. دو هفتهٔ اول هیچ هدف ساعتی نگذار؛ فقط هر شب بنویس امروز واقعاً چقدر خواندی. آخر هفتهٔ دوم میانگینش را بگیر. برنامهٔ ماه دوم را روی همین عدد ببند، و هر بار که دو هفتهٔ پشت سر هم کامل اجرایش کردی، کمی بیشترش کن.

این کار از بیرون کُند به نظر می‌رسد، ولی برنامه‌ای که هر هفته از آن عقب بیفتی، زودتر از هر چیز دیگری انگیزه‌ات را می‌گیرد. برنامه‌ای که اجرا می‌شود، حتی اگر سبک باشد، هر هفته اعتمادبه‌نفست را بیشتر می‌کند.

قانون پایان هفته

جمعه‌ها پنج دقیقه وقت بگذار و سه کار بکن. اول، تعداد تست‌هایی را که زدی بنویس، نه فقط ساعت. دوم، کنار هر اشتباه یک برچسب بزن: «مفهوم را بلد نبودم» یا «بی‌دقتی کردم»؛ این دو، دو درمان متفاوت دارند. سوم، کارهایی را که انجام نشده بی‌دلیل به هفتهٔ بعد کپی نکن؛ اول بپرس چرا انجام نشد.

پژوهش‌های یادگیری هم همین را می‌گویند: یادآوری فعال، یعنی حل کردن و از حافظه بازگفتن، بیشتر از دوباره خواندن در ذهن می‌ماند، و مرور فاصله‌دار از مرور فشرده بهتر است. آزمونک هفتهٔ چهارم دقیقاً برای همین است.

پنج اشتباهی که ماه اول را می‌سوزاند

سؤال‌هایی که احتمالاً داری

برای شروع کدام زبان برنامه‌نویسی را یاد بگیرم؟

یکی را انتخاب کن و بمان؛ عوض کردن زبان وسط راه بیشتر از خود انتخاب ضرر دارد. هدف کنکور این است که بتوانی ردگیری کنی یک برنامه یا شبه‌کد چه می‌کند، نه اینکه برنامه‌نویس حرفه‌ای شوی. پس زبانی را بردار که با آن راحت‌تری و کنارش شبه‌کد خواندن را تمرین کن.

می‌شود طراحی الگوریتم را جدا و بدون ساختمان داده خواند؟

در مجموعه‌های ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ این دو زیر یک عنوان «داده‌ساختارها و الگوریتم‌ها» می‌آیند و در عمل هم به هم وصل‌اند؛ بیشتر الگوریتم‌ها روی ساختارهایی مثل هیپ، گراف و درخت کار می‌کنند. پس ترتیب درست این است: اول ساختارهای پایه، بعد الگوریتم‌ها. در ۱۲۰۹ دو درس جدا هستند، ولی همین ترتیب آنجا هم جواب می‌دهد.

مباحث کم‌تکرار را از همین اول حذف کنم؟

در ماه اول نه. هنوز نمی‌دانی کدام بخش برای تو آسان است و کدام سخت. تصمیم حذف را بعد از دو سه ماه بگیر، وقتی هم وزن هر درس را در جدول رسمی دیده‌ای و هم می‌دانی کدام مبحث با چقدر وقت برایت نمره می‌شود.

روزی چند ساعت باید بخوانم؟

عدد جادویی وجود ندارد. دو هفتهٔ اول را فقط ثبت کن و بعد برنامه را روی میانگین واقعی‌ات ببند. دو ساعت متمرکز معمولاً از شش ساعتی که نصفش با گوشی گذشته جلوتر است.

سال‌هاست درس نخوانده‌ام. دیر نیست؟

نه. کسی که سال‌ها دور بوده معمولاً مفاهیم را کامل فراموش نکرده؛ فقط سرعتش پایین آمده. با تست‌های ساده شروع کن تا ببینی چه چیزهایی زود برمی‌گردد، و فقط جایی که واقعاً گیر کردی، عقب برو.

اگر می‌خواهی این مسیر را با من بروی

من ارشدم را در دانشگاه صنعتی شریف، در نرم‌افزار با گرایش الگوریتم و محاسبات گرفتم و ساختمان داده، الگوریتم و نظریهٔ زبان‌ها را درس می‌دهم. در دوره‌ام برای کسی که با پایهٔ ضعیف یا از صفر شروع می‌کند، بیش از هشت ساعت فقط مباحث پایه گذاشته‌ام، با ویدیو و جزوهٔ کامل. دوره‌ها به‌زودی روی همین سایت منتشر می‌شوند؛ ویدیوی رایگان چند جلسه از کلاس‌هایم هم به‌زودی در صفحهٔ ویدیوهای رایگان همین سایت قرار می‌گیرد تا ببینی روش درس دادنم به تو می‌خورد یا نه. اگر هم هنوز نمی‌دانی ضعفت کجاست یا برنامه‌ات کجا می‌لنگد، یک جلسهٔ مشاوره بگذار.

قدم بعدی تو

امروز فقط دو کار کن: ردیف خودت را در جدول اول پیدا کن، و از امشب ساعت واقعی مطالعه‌ات را بنویس. برنامهٔ ماه دوم را دو هفتهٔ دیگر، روی همین عدد، می‌چینیم.