«منابع ارشد کامپیوتر چیست؟» شاید پرجستوجوترین سؤال هر سال باشد. جوابهای رایج معمولاً فهرست بلندی از کتابهای کنکوریاند. ما اینجا سراغ پایه میرویم: مرجع دانشگاهی هر درس که طراح سؤال هم از همان فکر میکند، و اینکه برای کنکور چه مقدار از آن لازم است.
فهرست درسها همان جدول رسمی ۱۴۰۶ است. در مجموعهٔ ۱۲۷۷ (مهندسی کامپیوتر) زبان ضریب ۱، ریاضیات ضریب ۲ و بستهٔ تخصصی ضریب ۴ دارد. در ۱۲۷۶ (فناوری اطلاعات) هم همین ضرایب است، با این فرق که شبکه و پایگاه داده جای مدار منطقی، معماری و نظریهٔ زبانها آمدهاند.
مرجع درسهای تخصصی
| درس | مرجع رایج دانشگاهی | در کدام مجموعه | نکتهٔ کنکوری |
|---|---|---|---|
| دادهساختارها و الگوریتمها | Introduction to Algorithms، کورمن و همکاران (CLRS) | ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ | ستون بستهٔ تخصصی؛ در ۱۴۰۵، ۱۲ تست داشت |
| سیستمهای عامل | Operating System Concepts، سیلبرشاتز، گالوین و گنیه | ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ | تمرینهای مهم کتاب هر سال در کنکور تکرار میشوند |
| نظریهٔ زبانها و ماشینها | An Introduction to Formal Languages and Automata، لینز؛ یا کتاب سیپسر | فقط ۱۲۷۷ | در ۱۴۰۵، ۵ تست داشت؛ فصلها کوتاه و پربازدهاند |
| مدارهای منطقی | Digital Design، موریس مانو | فقط ۱۲۷۷ | جدول کارنو و مدارهای ترتیبی را روی کاغذ حل کن، نه فقط بخوان |
| معماری کامپیوتر | Computer System Architecture، مانو؛ و Computer Organization and Design، پترسون و هنسی | فقط ۱۲۷۷ | خط لوله و حافظهٔ نهان را با مسئلهٔ عددی تمرین کن |
| هوش مصنوعی | Artificial Intelligence: A Modern Approach، راسل و نورویگ | ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ | جستوجو، بازی و منطق را با مثالهای خود کتاب جلو ببر |
| مبانی کامپیوتر و برنامهسازی | کتابهای درسی برنامهسازی C، مثل C How to Program از دایتل | ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ | ردگیری کد و اشارهگرها را با کد نوشتن تمرین کن |
| شبکههای کامپیوتری | Computer Networking: A Top-Down Approach، کوروس و راس | فقط ۱۲۷۶ | لایهها را از بالا به پایین جلو ببر |
| طراحی پایگاه دادهها | Database System Concepts، سیلبرشاتز و همکاران؛ یا کتاب الماسری و ناواته | فقط ۱۲۷۶ | نرمالسازی و جبر رابطهای را با مسئله تمرین کن |
اینها کتابهاییاند که بیشتر دانشگاهها درس را از آنها میدهند. تعداد تست هر درس در ۱۴۰۶ با دفترچهٔ ثبتنام اعلام میشود؛ عددهای ۱۴۰۵ از کارنامهها و پاسخنامهٔ شاگردهای کلاس درآمده است.
مرجع ریاضیات و زبان
| درس | مرجع رایج دانشگاهی | نکتهٔ کنکوری |
|---|---|---|
| ریاضیات گسسته | Discrete Mathematics and Its Applications، کنت روزن | شمارش، گراف و روابط بازگشتی را با تمرینهای کتاب کار کن |
| آمار و احتمال مهندسی | A First Course in Probability، شلدون راس | متغیر تصادفی و توزیعهای مهم را با مسئله تمرین کن |
| جبر خطی (فقط ۱۲۷۷) | Linear Algebra and Its Applications، از گیلبرت استرنگ یا دیوید لی | مقدار ویژه و فضای برداری |
| زبان عمومی و تخصصی | مرجع واحدی ندارد | واژههای تستهای سالهای قبل و متنهای تخصصی کامپیوتر؛ روزانه و کم |
از کارنامهها میدانیم ریاضی درسی است که بیشتر داوطلبها در آن ضعیفاند؛ ولی در ۱۴۰۶ سهم ریاضی در میانگین وزنی حدود دو برابر سالهای قبل میشود. پس از مرجع ریاضی، چند فصل پربازده را کامل و با تمرین بخوان، نه کل کتاب را سطحی.
مرجع را چطور برای کنکور بخوانیم؟
- مرجع برای فهم است، نه برای حفظ. فصل را بخوان تا بفهمی چرا یک روش جواب میدهد؛ تست با همین فهم حل میشود.
- تمرینهای مهم هر فصل را حل کن. بسیاری از تستها از همین تمرینها ساخته شدهاند؛ در سیستم عامل این الگو هر سال دیده میشود.
- همهٔ فصلها را نخوان. فصلهایی که در سرفصل کنکور نیستند یا سالهاست تست نداشتهاند را کنار بگذار.
- بعد از هر فصل، تستهای کنکور همان فصل را زماندار بزن و غلطهایت را در دفترچهٔ خطا بنویس.
- برای هر درس یک منبع اصلی داشته باش. کنار مرجع، یک جزوه یا کلاس کنکوری کافی است؛ چند منبع موازی بیشتر وقت میگیرد تا درصد.
مرجع لازم است یا جزوه کافی است؟
بستگی به سطح و وقتت دارد. اگر پایهات خوب است یا برای دکتری هم میخوانی، خواندن فصلهای مهم مرجع ارزشش را دارد. اگر وقت کم است یا پایهات ضعیف است، از یک جزوه یا کلاس کنکوری شروع کن و فقط برای مبحثهایی که نفهمیدی سراغ فصل مرجع برو. معیار انتخاب منبع را جداگانه در مطلب «منبع کنکور کامپیوتر را چطور انتخاب کنیم» آوردهایم.
پرسشهای پرتکرار
منابع ارشد کامپیوتر ۱۴۰۶ چیست؟
مرجعهای رایج: CLRS برای دادهساختار و الگوریتم، سیلبرشاتز برای سیستم عامل، لینز یا سیپسر برای نظریهٔ زبانها، مانو برای مدار منطقی و معماری، پترسون و هنسی برای معماری، راسل و نورویگ برای هوش مصنوعی، روزن برای گسسته، راس برای آمار و احتمال و استرنگ یا لی برای جبر خطی. برای فناوری اطلاعات، کوروس و راس برای شبکه و سیلبرشاتز یا الماسری برای پایگاه داده.
برای سیستم عامل ارشد چه کتابی بخوانیم؟
مرجع اصلی «مفاهیم سیستم عامل» سیلبرشاتز است. برای کنکور، درسنامه، تمرینهای مهم کتاب و تستهای کنکور هر فصل را کنار هم بخوان؛ جزوهٔ سیستم عامل ما بر پایهٔ ویرایش دهم همین کتاب نوشته شده و تستهای ارشد و دکتری ۱۳۸۶ تا ۱۴۰۵ را دارد.
منبع ساختمان داده و الگوریتم برای ارشد چیست؟
مرجع رایج کتاب «مقدمهای بر الگوریتمها» (CLRS) است. در ۱۴۰۵، ۱۲ تست از دستهٔ دادهساختار و الگوریتم و هوش مال دادهساختار و الگوریتم بود؛ پس این درس ستون بستهٔ تخصصی است و ارزش دارد بخشهای مهمش را از مرجع بخوانی.
برای هر درس چند منبع لازم است؟
یک منبع اصلی، و در صورت نیاز یک مرجع برای مبحثهایی که نفهمیدی. چند منبع موازی معمولاً باعث میشود هیچکدام تمام نشود.
قدم بعدی
اگر میخواهی بدانی با وقتی که داری کدام درس را از مرجع و کدام را از جزوه بخوانی، در مشاوره برنامهات را کنار هم میچینیم. درسنامههای رایگان مبحثبهمبحث هم نمونهٔ روش ما هستند.
منابع این مطلب
- اطلاعیه و جدول مجموعههای امتحانی کارشناسی ارشد ناپیوسته سال ۱۴۰۶سازمان سنجش آموزش کشور · بررسی ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ · اطلاعیه و جدول مجموعههای امتحانی کارشناسی ارشد ناپیوسته سال ۱۴۰۶
فهرست دروس و ضرایب مجموعههای ۱۲۷۷ و ۱۲۷۶ در ۱۴۰۶
سازمان سنجش آموزش کشور — اطلاعیه و جدول مجموعههای امتحانی کارشناسی ارشد ناپیوسته سال ۱۴۰۶