داوطلبی که اولین بار کارنامهٔ ارشد مهندسی کامپیوتر را میبیند، معمولاً میپرسد چرا چهار رتبه دارد. جواب کد ضریب است. این مطلب توضیح میدهد کدها چه بودند، از کارنامههای واقعی نشان میدهد چقدر رتبه را جابهجا میکردند و میگوید در ۱۴۰۶ چه چیزی عوض شده است.
داده: ۱٬۴۹۰ کارنامهٔ سهمیهٔ آزاد ارشد مهندسی کامپیوتر (مجموعهٔ ۱۲۷۷) از ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ که رتبهٔ هر چهار کد را داشتند، و ۸۳۶ کارنامهٔ قبولی همراه رشتهمحل. هر کارنامه یک بار شمرده شده است. کارنامهها را داوطلبها منتشر کردهاند یا مال شاگردهای کلاس است.
کد ضریب چه بود؟
کارنامه شش دستهدرس داشت. هر کد ضریب به این شش دستهدرس وزن متفاوتی میداد و جمع وزنها در هر کد ۱۵ بود. رتبهٔ هر کد از میانگین وزنی درصدها با وزنهای همان کد ساخته میشد. این وزنها را از خود کارنامهها بیرون کشیدیم و بدون خطا با میانگینهای چاپشده در کارنامهها جور درآمدند:
| کد | گرایشها | زبان | ریاضی | نظریه و سیگنال | داده، الگوریتم و هوش | منطقی و معماری | سیستم عامل، شبکه و پایگاه داده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ | شبکه، رایانش امن، علوم و فناوری شبکه | ۱ | ۲ | ۲ | ۳ | ۳ | ۴ |
| ۲ | هوش مصنوعی، قرآنکاوی رایانشی | ۱ | ۲ | ۳ | ۴ | ۲ | ۳ |
| ۳ | معماری سیستمهای کامپیوتری | ۱ | ۲ | ۲ | ۳ | ۴ | ۳ |
| ۴ | نرمافزار، بیوانفورماتیک، علوم داده، الگوریتم و محاسبات | ۱ | ۲ | ۲ | ۴ | ۳ | ۳ |
زبان و ریاضی در هر چهار کد وزن یکسان داشتند. فرق کدها در این بود که کدام دستهدرس تخصصی وزن ۴ بگیرد: کد شبکه به سیستم عامل و شبکه و پایگاه داده، کد معماری به منطقی و معماری، و کدهای هوش مصنوعی و نرمافزار به دادهساختار و الگوریتم و هوش. کد هوش مصنوعی به نظریه و سیگنال هم وزن ۳ میداد.
برای هر رشتهمحل، رتبهٔ کد همان گرایش ملاک بود. کسی که هوش مصنوعی میخواست با رتبهٔ کد ۲ رقابت میکرد و کسی که نرمافزار میخواست با رتبهٔ کد ۴، حتی اگر هر دو یک کارنامه داشتند.
چهار رتبهٔ یک نفر چقدر با هم فرق داشت؟
نسبت بدترین رتبه به بهترین رتبهٔ هر داوطلب در چهار کد، به تفکیک گروه رتبه:
| گروه بهترین رتبه | تعداد کارنامه | میانهٔ نسبت | دستکم ۱٫۵ برابر | دستکم ۲ برابر |
|---|---|---|---|---|
| ۱ تا ۱۰۰ | ۲۷۲ | ۱٫۴۱ | ۴۰٪ | ۱۴٪ |
| ۱۰۱ تا ۵۰۰ | ۶۳۰ | ۱٫۲۹ | ۲۲٪ | ۴٪ |
| ۵۰۱ تا ۱۰۰۰ | ۲۷۰ | ۱٫۲۴ | ۱۷٪ | ۲٪ |
| بالای ۱۰۰۰ | ۳۱۸ | ۱٫۲۵ | ۱۴٪ | ۲٪ |
برای بیشتر داوطلبها بدترین کد حدود یکچهارم تا دوپنجم رتبهٔ بدتری از بهترین کد داشت. در رتبههای زیر ۱۰۰ فاصله بیشتر بود: ۴۰ درصدشان در یک کد دستکم یک و نیم برابر بدتر از کد دیگر بودند. مثلاً کسی که در کد معماری رتبهٔ ۴۰ داشت، ممکن بود در کد هوش مصنوعی ۶۰ یا بیشتر باشد. در رتبههای بالا، یک و نیم برابر یعنی تفاوت یک رشتهمحل خوب با یک رشتهمحل معمولی.
کدام قوت، کدام کد را جلو میانداخت؟
کد معماری در ۴۰ درصد کارنامهها بهترین کد بود، هوش مصنوعی در ۲۸ درصد، شبکه در ۲۴ درصد و نرمافزار در ۱۳ درصد؛ در ۴ درصد هم دو کد رتبهٔ برابر داشتند. دلیلش در درصدهاست. میانهٔ درصدهای کسانی که رتبهشان زیر ۱۰۰۰ بود و یک کد بهتنهایی بهترین کدشان بود:
| بهترین کد | تعداد کارنامه | زبان | ریاضی | نظریه و سیگنال | داده، الگوریتم و هوش | منطقی و معماری | سیستم عامل، شبکه و پایگاه داده |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ۱ شبکه | ۲۵۲ | ۱۷ | ۰ | ۲۲ | ۱۹ | ۳۳ | ۴۴ |
| ۲ هوش مصنوعی | ۳۰۷ | ۲۳ | ۸ | ۴۱ | ۳۵ | ۲۵ | ۲۸ |
| ۳ معماری | ۴۳۱ | ۸ | ۰ | ۲۲ | ۲۲ | ۵۰ | ۲۹ |
| ۴ نرمافزار | ۱۲۶ | ۱۵ | ۵ | ۱۵ | ۴۷ | ۳۶ | ۳۰ |
الگو روشن است: هر کد مال کسی بود که در دستهدرس وزن ۴ آن کد قویتر بود. کد معماری برای کسانی که منطقی و معماری را خوب زده بودند، کد شبکه برای قویها در سیستم عامل و شبکه و پایگاه داده، کد نرمافزار برای قویها در دادهساختار و الگوریتم، و کد هوش مصنوعی برای کسانی که نظریه و سیگنال را خوب زده بودند. اینکه کد معماری بیشتر از بقیه بهترین کد بود، نشان میدهد درصدهای منطقی و معماری معمولاً از بقیهٔ دستهدرسها بالاتر بود.
قبولشدهها کدام کد را انتخاب کردند؟
از ۸۳۶ کارنامهٔ قبولی سهمیهٔ آزاد، فقط ۳۳۱ نفر، یعنی ۴۰ درصد، در کدی قبول شدند که بهترین رتبهشان را داشت. بقیه در کدی قبول شدند که رتبهشان در آن بهطور میانه ۱٫۱۵ برابر بهترین رتبهشان بود. ۷۲ درصد قبولیها هم در کدهای هوش مصنوعی و نرمافزار بود.
یعنی بیشتر داوطلبها گرایش را بر اساس علاقه و آیندهٔ شغلی انتخاب کردند، نه بر اساس کدی که رتبهٔ بهتری داشت، و برایش حدود ۱۵ درصد رتبه هزینه دادند. این انتخاب منطقی است؛ فقط بهتر است آگاهانه باشد.
۱۴۰۶: یک ترکیب ضریب
در جدول رسمی مواد و ضرایب ۱۴۰۶، مجموعهٔ ۱۲۷۷ سه بسته دارد و برای آن فقط یک ترکیب ضریب آمده است: زبان ۱، ریاضیات ۲ و بستهٔ تخصصی ۴. بستهٔ تخصصی این هفت درس است: مبانی کامپیوتر و برنامهسازی، مدارهای منطقی، معماری کامپیوتر، دادهساختارها و الگوریتمها، نظریهٔ زبانها و ماشینها، سیستمهای عامل و هوش مصنوعی. اگر دفترچهٔ ثبتنام ۱۴۰۶ کدهای جداگانهای اعلام کند، این بخش را بهروز میکنیم.
با یک ترکیب ضریب، داوطلب دیگر نمیتواند با قوی بودن در یک دستهدرس خاص، در یک کد جلو بیفتد. همهٔ درسهای تخصصی داخل یک بستهاند و وزن هر درس به تعداد تستش در آن بسته بستگی دارد، که با دفترچه اعلام میشود. پس کسانی که در سالهای قبل فقط روی یک دستهدرس تخصصی حساب میکردند، در ۱۴۰۶ آن امتیاز را ندارند. برنامهٔ متعادل روی همهٔ درسهای تخصصی ارزش بیشتری پیدا میکند.
یک تغییر دیگر هم مهم است: سهم ریاضی و زبان در میانگین وزنی حدود دو برابر میشود. در سالهای قبل ریاضی ۲ از ۱۵ وزن داشت و در ۱۴۰۶ ۲ از ۷ دارد. جزئیات این را در مطلب «کدام درس را میشود نخواند؟» آوردهایم.
پرسشهای پرتکرار
چرا کارنامهٔ ارشد کامپیوتر چهار رتبه دارد؟
چون در ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵ مجموعهٔ ۱۲۷۷ چهار کد ضریب داشت و هر کد درسها را با وزن دیگری حساب میکرد. رتبهٔ هر کد برای گرایشهای همان کد ملاک بود: کد ۱ شبکه و امنیت، کد ۲ هوش مصنوعی، کد ۳ معماری و کد ۴ نرمافزار و گرایشهای نزدیکش.
ساختمان داده و الگوریتم در کدام گرایشها اهمیت بیشتری داشت؟
در کدهای هوش مصنوعی و نرمافزار (کد ۲ و ۴) دستهٔ دادهساختار و الگوریتم و هوش وزن ۴ از ۱۵ داشت و در کدهای شبکه و معماری وزن ۳. در ۱۴۰۶ دادهساختارها و الگوریتمها جزو بستهٔ تخصصی با ضریب ۴ است و سهمش به تعداد تستهایش در آن بسته بستگی دارد.
گرایش را بر اساس رتبه انتخاب کنم یا علاقه؟
داده نشان میدهد بیشتر قبولشدهها علاقه را انتخاب کردهاند: ۶۰ درصدشان در کدی قبول شدند که بهترین رتبهشان را نداشت و بهطور میانه حدود ۱۵ درصد رتبه هزینه دادند. اگر گرایشی را واقعاً میخواهی، این هزینه معمولاً ارزشش را دارد. اگر بین دو گرایش مردد هستی، رتبهات در هر کد میتواند تصمیم را روشن کند.
در ۱۴۰۶ هم رتبهٔ جدا برای هر گرایش هست؟
در جدول رسمی مواد و ضرایب ۱۴۰۶ برای مجموعهٔ ۱۲۷۷ فقط یک ترکیب ضریب آمده است: زبان ۱، ریاضیات ۲ و تخصصی ۴. جزئیات نهایی با دفترچهٔ ثبتنام اعلام میشود؛ بعد از انتشارش این مطلب را بهروز میکنیم.
قدم بعدی
اگر کارنامهٔ آزمون آزمایشی یا کنکور قبلیات را داری، درصدهایت را در ابزار تخمین رتبه بزن تا رتبهٔ هر چهار کد را در هر سال ببینی. اگر بین دو گرایش مردد هستی، در مشاوره با هم بررسیاش میکنیم.
منابع این مطلب
- کانال اصلی کنکور کامپیوترkunkurcomputer · بررسی ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ · فایلهای کارنامهٔ ارشد مهندسی کامپیوتر ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ کانال Konkur_answer و کارنامههای عمومی ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۵؛ فقط آمار تجمیعی
وزن کدها، نسبت رتبهها و شمارشهای این مطلب از ۱٬۴۹۰ کارنامه و ۸۳۶ کارنامهٔ قبولی سهمیهٔ آزاد
کنکور کامپیوتر — کانال اصلی کنکور کامپیوتر
- اطلاعیه و جدول مجموعههای امتحانی کارشناسی ارشد ناپیوسته سال ۱۴۰۶سازمان سنجش آموزش کشور · بررسی ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ · اطلاعیه و جدول مجموعههای امتحانی کارشناسی ارشد ناپیوسته سال ۱۴۰۶
ترکیب ضریب و فهرست دروس بستهٔ تخصصی مجموعهٔ ۱۲۷۷ در ۱۴۰۶
سازمان سنجش آموزش کشور — اطلاعیه و جدول مجموعههای امتحانی کارشناسی ارشد ناپیوسته سال ۱۴۰۶